文章中心

ARTICLE CENTER
 

ꂃ ꁹ

荷兰语关系从句全解:die、dat、wie、waar+介词与语序

时间:2026-10-20 08:15

关系从句(relatieve bijzin,也叫 betrekkelijke bijzin)是荷兰语从 A2 迈向 B1 的关键结构。它看起来只是把一个句子塞到名词后面,实际同时考三件事:先行词是 de 还是 het、关系代词选 die/dat/wie/wat/waar+介词、从句里的动词放到哪里。中国学生最常见的错误也很集中:说成 de man wie daar staat、het boek die ik lees、iets dat ik wil zeggen。本文按「句子骨架 → die 与 dat → 从句语序 → 指人 → 指物 → wat → waar → wiens/wier → 逗号 → 常见错误 → 练习方法」逐层讲清,依据荷兰语语言联盟 taaladvies.net 的关系代词条目(以 ANS 为依据)。基础名词性别见荷兰语 de 和 het 怎么分,句子骨架见荷兰语语序怎么排,daar/waar 的分工见daar 和 waar 的用法。

一、先看骨架:先行词 + 关系词 + 从句 + 动词在句尾

关系从句跟在名词或代词后面,这个被修饰的成分叫先行词(antecedent)。从句由关系词引导,关系词在从句里充当主语、宾语或介词宾语。最重要的形式特征是:从句是 subordinate clause,变位动词要放到句尾。

  • De man die daar staat, is mijn buurman.(站在那里的男人是我邻居)
  • Het boek dat ik gisteren heb gelezen, was spannend.(我昨天读的那本书很精彩)
  • De trein die om acht uur vertrekt, is altijd vol.(八点发的那班车总是很满)

注意主句并没有被拆坏:关系从句结束后,主句的动词(is、was)才出现。很多初学者会把从句写成 De man die staat daar,这是把从句当成了主句,语序直接错位。

二、die 还是 dat:先判断先行词是 de 词还是 het 词

基本规则只有一条:die 指 de 词,dat 指 het 词,与人和物的实际性别无关。het meisje 是 het 词,所以是 het meisje dat;de jongen 是 de 词,所以是 de jongen die。

先行词类型 关系词 例子
de 词(单数) die de stoel die je ziet;de man die daar werkt
het 词(单数) dat het boek dat ik lees;het meisje dat daar zit
复数(de 词) die de boeken die ik kocht;de mensen die komen
het 词指人 + 非限制性从句 die 也可 Het hoofd van onze school, die graag advocaat wilde worden, …

最后一行是唯一需要留意的例外:当 het 词指人,而且从句是补充说明、不是限定身份时,可以用 die。比如 Het hoofd van onze school, die eigenlijk graag advocaat had willen worden, volgt een studie rechten。但如果是限定性的 het meisje dat mij aardig vindt,仍然用 dat。考试写作里拿不准时,按 de/het 走最稳。

三、从句语序:动词到句尾,助动词也到句尾

关系从句里出现助动词时,顺序是「过去分词 + 助动词」一起落在句尾;出现情态动词时,是「不定式 + 情态动词」落在句尾。

  • het boek dat ik gisteren heb gelezen(不是 dat ik heb gisteren gelezen)
  • de cursus die ik volgend jaar wil volgen(不是 die ik wil volgend jaar volgen)
  • de wekker die om zeven uur afgaat(可分动词 afgaan 在从句里重新合在一起)
  • de zaak waarover we gisteren hebben gesproken(介词宾语提前,助动词仍在句尾)

这四条覆盖了写作里九成的语序错误。判断方法很机械:先找到从句的主语,再找变位动词,把它推到从句最后一个位置;如果还有第二个动词,就按「分词/不定式在前,助动词/情态动词在后」排列。

四、先行词是人:主语和宾语用 die,介词后用 wie

这是最容易受英语影响的地方。英语说 the man who,荷兰语在从句里作主语或直接宾语时用 die,不是 wie。

  • De man die me daarnet begroette, is mijn buurman.(作主语,用 die)
  • De journalist die de president interviewde, schreef een boek.(作宾语,用 die)
  • De vrouw met wie ik samenwerk, komt uit Gent.(介词后用 wie)
  • De man aan wie ik het boek gaf, is mijn leraar.(介词后用 wie)

wie 的合法场合可以归成三类:第一,紧跟在介词后面,如 met wie、van wie、over wie;第二,本身包含先行词,相当于 degene die,如 Wie zoet is, krijgt lekkers;第三,口语里的 wie z'n/wie d'r,如 de man wie z'n hoed op tafel ligt。除此之外,作主语或直接宾语时写 wie 都不标准。

还有一个细节:从句里作间接宾语(meewerkend voorwerp)时,die 和 wie 都可以,例如 de man die/wie ik het boek gaf。但 wie 偏书面,而且更常见的写法是补上介词:de man aan wie ik het boek gaf。写作者不必刻意用 wie 显得高级,die 才是默认选项。

五、先行词是物:die/dat,或 waar + 介词

指物时先用 die/dat,这一点和英语的 which 对应。真正的难点是「介词 + 该名词」在从句里怎么处理。荷兰语倾向把介词和 waar 合成一个词:waarover、waarmee、waarin、waarvan、waarop。

原本的说法 关系从句写法 说明
over het boek praten het boek waarover we praten 物 + 介词,用 waar+介词
met de fiets werken de fiets waarmee hij werkt 工具类最常见
in het huis wonen het huis waarin ze woont 也可说 het huis waar ze woont
van de film houden de film waarvan ik houd waarvan 不能拆成 van waar
op de stoel zitten de stoel waarop je zit 正式书面更常用

如果先行词是人,传统规则要求「介词 + wie」,如 met wie、van wie;用 waarmee、waarvan 指人在口语里很常见,也算可接受,但正式书面语更偏好 met wie、van wie。这一点在写融入考试或 NT2 的正式邮件时尤其值得注意。

表示地点时,waar 可以单独使用:de stad waar ik woon、het dorp waar ze vandaan komt。表示时间范围时,de periode waarin 和 de periode dat 都正确,前者更精确,后者更口语。不要把 waar 直接当「人」的关系词,de man waar ik mee werk 属于口语,规范写法是 de man met wie ik werk。

六、wat 的四类场合:不定代词、最高级、整句、het + 形容词

wat 不是 dat 的口语替代品,它有自己的适用范围。下面四类最值得记:

  • 不定代词之后:alles、iets、niets、veel、weinig。Dat is alles wat ik weet;Is er nog iets wat je wilt vragen?
  • 最高级之后:Dit is het mooiste wat ik ooit heb gezien。若最高级明确指向某个具体名词,则用 dat,如 het mooiste huis dat we konden vinden。
  • 指代整个主句:Hij kwam te laat, wat mij irriteerde。这里 wat 等于「这件事」,不能用 dat。
  • het + 形容词:het enige wat ik vraag、het leukste wat ik hoorde。指具体事物时同样可用 dat。

反过来,het boek wat ik lees 在荷兰口语里很常见,但属于非正式说法;正式写作应使用 het boek dat ik lees。同样,de film wat 也不推荐。把 wat 当成「万能关系词」会让文章显得口语化,甚至被判为错误。

七、wiens 和 wier:正式书面语的所有格

表示「谁的」时,最安全的是 van wie:de man van wie de auto voor de deur staat。更正式、也更书面的是 wiens(阳性/中性先行词)和 wier(阴性先行词):de man wiens auto…、de vrouw wier huis…。这两个词在现代口语里几乎不出现,写学术或正式文本时可以用,但用错性别会比不用更显眼。日常写作、考试邮件里,van wie 永远不出错。

八、逗号:限制性和非限制性会改变意思

荷兰语用逗号区分两类关系从句。限制性从句限定先行词的范围,不加逗号;非限制性从句只是补充信息,前后都要加逗号。

  • De studenten die gezakt zijn moeten het examen opnieuw doen.(只有不及格的那部分学生)
  • De studenten, die gezakt zijn, moeten het examen opnieuw doen.(全部学生都不及格)

这两句只差两个逗号,意思完全不同。写作时先问自己:这个从句是在「筛选」还是「补充」?筛选就不加逗号,补充就加。专有名词后面的从句通常是补充信息,因此常带逗号,如 Mijn broer, die in Utrecht woont, komt morgen langs。

九、常见错误对照

错误写法 正确写法 原因
de man wie daar staat de man die daar staat 作主语用 die,不用 wie
het boek die ik lees het boek dat ik lees het 词用 dat
het meisje wie ik ken het meisje dat ik ken het 词用 dat,与性别无关
de stad waar ik woon er de stad waar ik woon waar 已代替「在那里」,不再加 er
de mensen waarmee ik werk(正式信) de mensen met wie ik werk 正式书面偏好介词 + wie
iets dat ik wil zeggen(口语) iets wat ik wil zeggen 不定代词后用 wat 更自然
de film wat ik zag de film die ik zag wat 不用于普通 de 词

十、怎么练:三步拆句法

第一步,把两个短句写出来:Ik heb een collega. Hij woont in Rotterdam. 第二步,找先行词并判断 de/het:een collega 是 de 词,用 die。第三步,把第二句的动词推到句尾:Ik heb een collega die in Rotterdam woont。每天做十组,覆盖人、物、地点、时间四类,两周后关系从句会变成条件反射。

口语练习可以更简单:随手描述身边的人和物,每次至少用三种关系词——die、dat、waar+介词。例如 Dit is de app waarmee ik Nederlands leer;Dat is het boek dat ik elke avond lees;Zij is de vriendin met wie ik naar de cursus ga。写完后只检查三件事:先行词性别、关系词、从句动词位置。

准备荷兰社会融入考试的写作与口语时,关系从句是拉开分数的地方:能把两个短句合并成一个带从句的长句,说明你已经具备 B1 的句法能力。准备NT2 考试的写作同样如此,尤其是描述图表、解释原因、补充限定时,die/dat/waarvan 用错会直接影响准确性。需要系统梳理基础语法的同学,可以从荷兰语培训课程的分级课开始;准备 MVV 的同学先看MVV 基础考试课程;需要证书路径的见CNaVT 考试说明。代词体系可对照荷兰语代词全解,连词与从句可对照荷兰语连词全解,介词搭配见荷兰语介词用法。更多文章入口在荷兰语学习文章索引;想预约试听或咨询课程,可在在线报名页留言。

十一、常见问题

die 和 dat 只看 de/het 吗?
基本如此。de 词用 die,het 词用 dat,复数用 die。唯一例外是 het 词指人、且从句为非限制性补充说明时,可以用 die,例如 Het hoofd van onze school, die …。限定性从句仍用 dat。

指人时什么时候必须用 wie?
介词后面必须用 wie,如 met wie、aan wie、van wie;以及 wie 本身包含先行词时,如 Wie zoet is, krijgt lekkers。作主语或直接宾语时用 die,不用 wie。

de man wie ik het boek gaf 对不对?
可以。间接宾语位置 die 和 wie 都成立,但 wie 偏书面;更清楚的写法是 de man aan wie ik het boek gaf。

wat 和 dat 怎么选?
具体 het 词用 dat;alles、iets、niets 等不定代词后用 wat 更自然;最高级后 wat/dat 都可能;指代整个句子只能用 wat。

het boek wat ik lees 算错吗?
在荷兰口语里常听到,但属于非正式用法。正式写作、考试写作建议用 het boek dat ik lees。

关系从句里的动词一定要放最后吗?
是。变位动词放句尾;有助动词时是「分词 + 助动词」,有情态动词时是「不定式 + 情态动词」。可分动词在从句里要重新合并,如 die om zeven uur afgaat。

wiens 和 wier 必须用吗?
不必。van wie 最安全、最常用;wiens/wier 只适合正式书面语,且要注意先行词的阴阳性。